Tuesday, November 12 2019
Posljednja vijest

GRAD SAS

Srednjovjekovni grad Šas nastao je na temelju ilirske gradine. Teško je stradao u zemljotresu 518. godine, a nedugo nakon je toga počeo proces njegove obnove. Arheolozi su nedavno otkrili ranovizantijski objekat sa početka 6. v. sa ukopanim grobnicama i velikom količinom materjala iz tog perioda. Isto tako značajno je prožimanje romejske, vizantijske i slovenske keramike, što govori o suživotu velikih civilizacija na tom prostoru od 6. do 10. stoljeća.

Kao episkopski grad Šas se po prvi put, inače, pominje u buli pape Aleksandra II iz 1067. godine. Horde Mongola su ga u svom strašnom jurišu 1242. g. sravnile sa zemljom, a nekoliko decenija kasnije obnovila ga je kraljica Jelena.

Posljednja istraživanja su pokazala da je Šas u srednjem vijeku, odnosno na vrhuncu svoje moći, bio veći grad od Kotora! Jer, sve do nedavno se smatralo da nije imao podgrađe, već da su ljudi  živjeli samo u teško pristupačnoj tvrđavi iznad Šaskog jezera. „Tek sada kada smo sistemski radili i raščišćavali teren možemo nedvosmisleno izvesti taj zaključak. Grad se prostirao na velikom arealu koji je obuhvatao dio sa obje strane brda, a sama varoš površinu od pet do šest hektara. Dolje, prema Šaskom jezeru nalazio se sistem odbrambenih kula i kapija i malo pristanište za barke“, kaže arheolog Mladen Zagarčanin.

Samo u tom kontekstu veličina je razumljiva istorijska činjenica da se Šas, kao i drugi srednjovjekovni gradovi u blizini (Skadar, Ulcinj ili Drivast), pominje kao opština (komuna), te da je kovao svoj metalni novac sa natpisom „sovacii civitas”. Ovaj novac je od posebnog značaja, jer pokazuje kako je Šas izgledao u renesansnom stilu, sa zgradama na tri sprata, kolonadama i kulama. Ovaj je grad bio centar regije Ana e Malit koja je održavala bliske trgovačke odnose sa Skadrom.

No, početkom 15. v. grad je desetkovan glađu i siromaštvom koji su bili posljedica dugogodišnjih sukoba Balše III sa Venecijom, pa se u arhivskim dokumentima iz 1470. g. čuvena komuna Suacium pominje tek kao selo. Devet godina kasnije Šas osvajaju Osmanlije i njime vladaju do 1912. godine.

Postavi komentar

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top