Thursday, March 23 2017
Posljednja vijest

M.Ukovic: HRONOLOGIJA INKLUZIJE ROMA I EGIPCANA NA LOKALNOM NIVOU

 

Muhamedi (1)Romi i Egipćani su narodi bez svoje matične države i kao takvi su kao djeca koja rastu i žive kao siročad, uglavnom prepušteni sebi, pomirivši se sa činjenicom da im drugi kroji i određuje sudbinu, ali i njihove prioritete. Tako je bar bilo do sada. Ustav ih ne prepoznaje kao ustavnu kategoriju, nego su razvrstani u grupi ostalih zajednica i etničkih grupa. Upravo zbog toga, nema ih ili su jako malo zastupljeni  u organima državne i lokalne uprave, javnim institucijama…

Sve navedeno je u suprotnosti sa Ustavom koji u članu 79 nalaže proporcionalnu zastupljenost manjina u organima državne i lokalne uprave i autentičnu zastupljenost u crnogorskom Parlamentu. Nažalost, sve se ovo mnogo više reflektuje na lokalnom nivou, gdje zvanično nema zaposlenog niti jednog pripadnika romske ni egipćanske zajednice u organima lokalne uprave. Ono što je najtragičnije, ne postoje aktivnosti, inicijative da se nešto uradi kako bi se to stanje bar djelimično ublažilo.

U prilog tome najbolje govore sljedeće činjenice: deklarativno se usvajaju  Lokalni akcioni planovi (LPA) za poboljšanje položaja Roma i Egipćana. Međutim, da bi se bilo koji akcioni plan realizovao neophodna su finansijska sredstva. Prethodnih godina mnoge opštine u Crnoj Gori po hitnom postupku su usvajali LPA, a da budžetom nisu predvidjeli ni centa za realizaciju zacrtanih ciljeva iz LPA.

Između ostalih, i opština Ulcinje je jedna od opština koja je prije par godina usvojila akcioni plan, a da svih ovih godina takođe nije odvojila ni centa iz budžeta za realizaciju planiranih aktivnosti, koje su definisane Lokalnim akcionim planom za poboljšanje položaja Roma i Egipćana.

Postavlja se pitanje da li su lokalne uprave javni servis građana? Da li se prilikom izrade nacrta i usvajanja lokalnog budžeta vode opštim interesima građana ili možda parcijalnim ili, možda, uskostrančnim i ličnim interesima. Pri tome se zapostavljaju oni kojima je pomoć najneophodnija. U ovom slučaju, mislim na Rome i Egipćane, koji su nesumnjivo najsiromašnija kategorija društva u našem gradu. Ne sjećam se kada se zadnji put nešto investiralo u naseljima ili mahalama u kojima žive pripadnici ovih zajednica.

Iluzorno je očekivati da se ogromni problemi Roma i Egipćana mogu riješavati strategijom ili akcionim planovima. Ti problemi mogu se riješavati jedino sistemskim mjerama državne politike, što podrazumijeva uključivanje Roma i Egipćana u organe vlasti, od dna do vrha. To je jedini način i model za istinsku inkluziju Roma i Egipćana u crnogorsko društvo na državnom i lokalnom nivou.

Romi u Crnoj Gori čine 1% ukupnog crnogorskog stanovništva. U institucijama sistema su zastupljeni sa 0,03% u javnoj upravi. Zbog ovakvog niskog procenta, kao razlozi se navode da su Romi neadekvatno obrazovani, pa samim tim ne mogu obavljati poslove u javnoj upravi. To je u stvari pokušaj prikrivanja stvarne istinepartitokratije. Romska i egipćanska zajednica ne pati odnedostatka vrlina i obrazovanja“, već od nedostatka manjinskih, ljudskih i građanskih prava, ali i povjerenja. Njihova je nesreća što su skoro uvijek predmet predrasuda i stereotipa, koji ih skupo koštaju u svakodnevnom životu.

 Postavlja se pitanje kapaciteta lokalnih samouprava, odnosno da li su one sposobne izdvojiti neophodna sredstva za poboljšanje položaja Roma i Egipćana. Ministrastvo manjina je dužno da u narednom periodu ponudi konkretne smjernice da se lokalne samouprave zaista i usmjere na poboljšanje položaja Roma i Egipćana, da se u okviru njihovog akcionog plana pripreme i odrede mjere za unaprijeđenje položaja Roma i Egipćana u Crnoj Gori. Takođe je neophodno obezbijediti adekvatnu tehničku podršku lokalnim samoupravama, dobro informisati i podići kapacitete lokalne samouprave o mogućnostima poboljšanja položaja Roma i Egipćana na nivou lokalne samouprave.

 U posljednje vrijeme pažnja svjetske javnosti je djelimično usmjerena  prema ovim zajednicama, ali nedostaje suštinskog pomaka. Preporuka Evropske Unije nalaže svim državama koje pretenduju da budu članice te organizacije da se stanje Roma mora bitinije poboljšati, kako na dražvnom tako i na lokalnom nivou i to je jedan od preduslova za priključenje EU. Nažalost, suštinskih promjena na lokalnom nivou još uvijek nema.

Činjenica je da država Crna Gora ispunjava zahtjeve koji su postavljeni pred njom, kao uslov za priključenje EU. Međutim, ostala su mnoga nerješiva pitanja po pitanju integracije Roma, naročito na lokalnom nivou.

Crna Gora je na dobrom putu da uskoro bude članica Evropske Unije. Međutim, bilo bi jako loše, ako bi Romi i Egipćani ostali u tom neosvijetljenom djelu puta, na margini svih društveno političkih dešavanja, živeći i dalje život iz ružnog sna. Jer, ne treba zaboraviti: u Evropi vlada  evropski duh, čije su temeljne vrijednosti ljudsko pravo i dostojanstvo.

 (Muhamed Uković je potpredsjednik Romskog Savjeta u Crnoj Gori)

Postavi komentar

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top