Bar i Ulcinj: ĐURĐEVDAN – JEDAN OD SIMBOLA INTERKULTURALIZMA

Jedan od praznika koji poštuju građani Bara i Ulcinja, a mnogi i slave, je Đurđevdan (23. april po novom, 6. maj po starom kalendaru). Riječ je o starom običaju, za koji se smatralo da predstavlja granicu između zime i ljeta. Kasnije je on povezivan sa Svetim Đorđem, hrišćanskim zaštitnikom poljoprivrednika, zemlje, usjeva i stoke, poznatom po legendi o ubijanju zmaja (aždaje).

Običaj je toga dana da se lice ispere vodom u kojoj ima cvijeća, jedu se hljeb, mladi sir, luk i smokve. Iznad ulaznih vrata kuće, veče uoči Đurđevdana, kače se vjenčići koji se pletu od cvjetova, a koji, vjeruje se, štite ukućane i donose blagostanje i bogatstvo tokom godine. Đeca nose amajlije od proljećnih biljaka.

Ljudi bi veseljem pozdravljali novo godišnje doba, uživali u buđenju prirode i prizivali plodnost zemlje, stoke i usjeva. Bio je to dan ponovnog susreta sa uzbujalom prirodom, sa zelenilom kao simbolom života vraćenog iz obamrlosti, radovanju blagodatima koje Najljepši Stvoritelj ponovo obilno daje.

I muslimani su slavili Zelenog Đorđa i u Osmanskoj imperiji i često ga nazivali (H)ederlez. Nadbiskup barski Marin Bici obavještava Rim 1610. godine da se “u crkvama vidi za Đurđevdan više muslimana nego katolika“. Sufije su ga povezivali sa “Zelenim” – hazreti Hidrom, svetim čovjekom u islamu, obdarenog posebnim znanjem. Međutim, muslimanski vjeroučitelji su govorili da to “nijesu vjerski nego narodni običaji“.

Mrkojevići na Đurđevdan ručaju izvan kuće i bez zimske odjeće u nadi da slijedi toplo ljeto. Čobani beru na taj dan đurđevo cvijeće prije isteka sunca koje sitno isjeckaju i daju stoki.

Posebno je svečano ovaj dan (Ederlezi) obilježavan među ulcinjskim i barskim Romima i Egipćanima, koji bi ranim jutrom ukrašavali svoje domove cvijećem i rascvjetalim grančicama i obavili obredno kupanje uvjereni da se na taj način odbacuju negativnosti iz protekle godine.

Inače, Sv. Đorđe bio je zaštitnik grada Bara, kome je bila posvećena katedrala iz 12. vijeka u Starom Baru. Ona je stoljećima bila nadbiskupsko sjedište, centar duhovnog, obrazovnog i kulturnog života ovog grada i regiona. Najveća katedrala iz mletačkog vremena u ovom dijelu Primorja je preuređena i preimenovana u Sultan Ahmedovu džamiju, koja je bila ponos barskih muslimana.

U ulcinjskoj opštini postoji selo Sv. Đorđe (alb. Shën Gjergji), na obali rijeke Bojane.

U maju žitelji Šestana, na obroncima Rumije u Krajini, dolazak proljeća proslavljaju kićenjem mladog stabla – banira uvjereni da ovaj ritual donosi plodnost, rodnost, uspjeh u radu i životu.

(Ovaj tekst je nastao u okviru projekta promocije interkulturalizma u Ulcinju i Baru, koji finansira Ministarstvo javne uprave, digitalnog društva i medija (MJUDDM), iz Fonda za podsticanje medijskog pluralizma i raznovrsnosti medija. Sadržaj ovog teksta je isključiva odgovornost NVO „Ul info“ i ne mora nužno odražavati stavove MJUDDM.)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

KONCERT “ZAUSTAVITE RAT – NDALENI LUFTËN”

Dabović o izgradnji džamije u Štoju: DA JE PLAN BIO DONEŠEN, DO NEMILOG DOGAĐAJA NE BI NI DOŠLO

Për shkak të motit: PANAIRI I ARTIZANËVE DO TË MBAHET NË SALLËN E SHKOLLËS SË MESME

Hotel “Nobel”: Otvorena izložba “Lavirint duše” Mirka Dragovića
Hotel “Nobel”: Otvorena izložba “Lavirint duše” Mirka Dragovića

U Ulcinju je, u hotelu “Nobel”, u utorak otvorena izložba slika “Lavirint duše” akademskog slikara Mirka Dragovića iz Podgorice. Izložbu su otvorili mr Amer Ramusović, direktor i glavni i odgovorni

Meta izabrala Httpool by Aleph za ovlašćenog prodajnog partnera u Crnoj Gori
Meta izabrala Httpool by Aleph za ovlašćenog prodajnog partnera u Crnoj Gori

Podgorica, 1. decembra– Httpool by Aleph i Meta najavili su da će ove dvije kompanije sarađivati u Crnoj Gori u okviru programa ovlašćenih prodajnih partnera kompanije Meta. Ovlašćeni prodajni partneri

CEDIS: I U ČETVRTAK BEZ STRUJE DIJELOVI ULCINJA
CEDIS: I U ČETVRTAK BEZ STRUJE DIJELOVI ULCINJA

Iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS) je Portalu Ul-info saopšteno da će u četvrtak, 8. decembra, u terminu 8 do 15 sati, bez struje ostati sljedeća naselja: dio naselja Kolomza, Pistula,

Predstavljen program Sweet December: MOŽEMO PRIVUĆI GOSTE IZ CIJELOG REGIONA
Predstavljen program Sweet December: MOŽEMO PRIVUĆI GOSTE IZ CIJELOG REGIONA

“Vjerujemo da imamo najljepšu manifestaciju koja će oživjeti Ulcinj u ovom periodu kojom možemo privući goste iz cijelog regiona”, kazali su u srijedu na predstavljanju programa manifestacije “Sweet December”

Kladionica Meridian: Fudbalski spektakl za pamćenje
Kladionica Meridian: Fudbalski spektakl za pamćenje

SPORTSKA KLADIONICA MERIDIAN OBEĆAVA FUDBALSKI SPEKTAKL – Najbolja ponuda specijala za Svjetsko prvenstvo u Kataru, najširiji spektar igara, bonusi, robni pokloni i još mnogo iznenađenja. Registrujte se