Najveći problem ulcinjskog turizma je njegova sezonalnost. Jer, turistička sezona ovdje praktično traje samo tokom jula i avgusta, pa se već decenijama čine neuspješni napori da se ona produži, odnosno da krene u aprilu i maju, naravno uz jun, i produži se na septembar i oktobar. Jer, jedino u tom slučaju, dakle ako se radi preko 160 dana, mogu se očekivati pravi turizam i shodno tome mnogo veći prihodi od ove privredne grane.
U tim planovima, programima i strategijama uvijek se ukazuje na potrebu da se sezona produži tako što bi se goste u Ulcinju pozivalo da budu tu tokom berbe maslina. A ona sada kreće krajem septembra i traje cijeli oktobar, pa i u novembru.
„Takva praksa postoji u nizu mediteranskih država i gradova, pa bi tu šansu i Ulcinj trebao da iskoristi“, kaže turistički vodič, prof. Ismet Karamanaga.
On ističe da je za goste predivno iskustvo da učestvuju u berbi, pa da potom sakupljene masline dopreme do uljare i dobiju ekstradjevičansko ulje. Još kada im se govori o činjenici da je ulje koje se dobija od maslina starih nekoliko vjekova najbolje, doživljaj turista je potpun. “Jer, jedno je kada oni sami učestvuju u cijelom procesu, a drugo kada jednostavno samo kupuju ulje od naših maslinara“, dodaje on.
Na ovaj način turistima se ispunjavaju tri osnovna zahtjeva za iskustva:
– biti autentičan, pružajući turistima istinska, iskrena iskustva,
– imati osjećaja da se ljudima pruži iskustvo i upoznavanje destinacije kroz svih pet čula,i
– ohrabriti posjetioce da se potpuno otvore mjestu i lokalnoj kulturi i podsticati želju za integracijom.
A kada gosti dođu u maslinjake i dive se njegovim ljepotama, nezagađenom zemljištu i čistom vazduhu, može im se takođe ponuditi da učestvuju u popravci zidova, čišćenju trave, ukljanjanju grančica koje se kraste, obilježavanju pješačkih staza kroz Maslinadu, učešćem u organizaciji maslinarskih sajmova… Jer, posla oko maslina, kako su govorili stari Ulcinjani, uvijek ima.
No, da bi se to zaista desilo treba prije svega spriječiti mogućnost da naša Maslinada postane građevinska zona. Poslanici u Skupštini Crne Gore su krajem jula usvojili Izmjene i dopune Zakona o maslinarstvu i maslinovom ulju koji omogućava maslinarima da na svojim imanjima na površinama većim od 0,1 hektara mogu izgraditi objekat za vlastito individulano stanovanje, objekte koji služe proizvodnji ili preradi maslinovog ulja ili, pak, objekte kojima će turistički bolje valorizovati svoj tradicionalni maslinjak, kroz izgradnju bungalova, objekata za kampovanje, etno- kuća, itd. u skladu sa ambijentalnim vrijednostima.
Prema proračunima Sekretarijata za urbanizam i prostorno planiranje u Opštini Ulcinj, takva odredba omogućava gradnju čak 2.073 objekata u ulcinjskoj Maslinadi.
Iz Opštine Ulcinj su saopštili da to predstavlja ozbiljan rizik za budućnost maslinarskog prostora Ulcinja. “Smatramo da se takve odredbe ne smiju primjenjivati mehanički, bez sveobuhvatne analize lokalnog konteksta i bez procjene dugoročnih posljedica po prostor i zajednicu”, dodali su iz lokalne samouprave.
Predlagači izmjena Zakona navode da se u Maslinadi može graditi, ali uz strogu kontrolu i odobrenja nadležnih ministarstva, inspekcija, organa lokalne uprave, dakle, da se svi uključe u taj proces, a da oni koji žele da valorizuju svoj maslinjak naprave nešto što je primjereno i ambijentu i turističkoj ponudi konstatujući da za to ima mnogo komparativnih iskustava u okruženju na Mediteranu.
U svakom slučaju, ulcinjskim maslinarima je potrebna podrška aktivnostima koje obezbjeđuju održive turističke usluge i stimulišu stvaranje novog iskustvenog turizma, povezanog sa kulturom maslinovog ulja, prilagođenom istoriji i životnoj sredini područja i zasnovanog na stvarnim potencijalima koje oni posjeduju.
Ovaj tekst je nastao u okviru projekta Maslinarski turizam – nova niša turističke ponude, promocije i održivog razvoja Ulcinja, koji finansira Ministarstvo kulture i medija, iz Fonda za podsticanje pluralizma i raznovrsnosti medija. Sadržaj ovog teksta je isključiva odgovornost NVO „Ul info“ i ne mora nužno odražavati stavove Ministarstva.
