Kristjan Dukaj: PRAVA MANJINA – IZAZOV NA PUTU U EVROPSKU UNIJU

Uobičajeno je da u zemljama mlade demokratije, naizgled ne mnogo značajne teme i pojave u društvu, poprimaju svestranu i, najčešće, različite konotacije zavisno od nivoa interesa i  strane sa koje dolaze praveći na taj način krug beskonačnosti u očekivanju adekvatnih odgovora na važna pitanja koje opterećuju društvo. U politici, najčešće, teško se priznaju propusti i greške u vršenju vlasti, u (ne)preduzimanju potrebnih koraka u donošennu odluka, kreiranja i saopštavanja određenih stavova u susret značajnih događaja. Naravno da u obavljanju državnih poslova uvijek primarna je odgovornost u donošenju odluka, u postupanjima prema izazovima koji stoje na putu potreba i očekivanja javnosti. Demokratija, u željama i potrebama društva ali i kao  najčešće izgovorena riječ u izgradnji neophodnih institucija sistema na putu emancipacije cjelokpupne društvene zajednice, mora u sebi sublimirati sve činioce ako se želi postići cilj i uživati u plodovima vrijednosno najvišeg stepena razvitka ljudske civilizacije. Na sreću, svakodnevno i sve više sazrijeva svijest javnosti, posebno, intelektualne elite koja svojim javnim konstruktivnim i kritičkim mišljenjem na aktuelne potrebe i pojave ukazuje kojim putem treba ići dalje ako želimo da što prije budemo u društvu razvijenih zemalja i naroda.

Jasno je da se zacrtani cilj može postići jedino zajedničkim snagama; posvećenošću i sinergijom svih dijelova društva. Lijepo je čuti od relevantnih međunarodnih zvaničnika da Crna Gora može poslužiti kao primjer osatlima u regionu na putu EU integracija, na putu emancipacije i sveukupnog napretka društva. Ali, takođe stoji i konstatacija da se mora dodatno anagžovati u ispunjenju neophodnih uslova i kriterijuma kako bi, konačno, postala prva sledeća članica EU.
Dakle, na potezu su donosioci odluka, oni koji rade i djeluju na osnovu povjerenja dobijenog od nosioca suvereniteta odnosno građana.

Ne mora se smtrati primarnim ko se najčešće i najviše pojavljuje na javnoj sceni jer u današnje vrijeme ta ista javna scena je beskrajna, već ko je toj istoj javnoj sceni najkorisniji svojim zalaganjem i doprinosom boljitku cjelokpunog društva; većina i manjina, civilno društvo, zajednice i pojedinci, stvaraoci- svi dijelovi društva. Stoga, novi politički momenti kakvi se dešavaju u našem društvu koliko su potrebni toliko čine konačni cilj neizvjesnijim.Nestabilnost političkih prilika uzrokuje niz drugih neželjenih efekata u vremenu velikih potreba društva u cjelini. Prevashodno, pravac djelovanja mora biti ispunjenje neophodnih kriterijuma na putu integracije društva u najširu razvijenu zajednicu EU. Između ostalog još 1993.godine poznatim kriterijumima iz Kopenhagena postavila je jasne uslove za zemlje aspirante ka učlanjenju u EU između ostalih Politički  kriterijum  koji podrazumijeva stabilnost institucija kao osnove demokratskog poretka, vladavine prava, poštovanja ljudskih prava i prava manjina kao i akceptiranje političkih ciljeva EU ( European Council in Copenhagen 21-23 june 1993).

Dakle poštovanje ljudskih prava i prava manjina, kao jedno od temeljnih principa funkcionisanja i opstajanja Evropske Unije, jasno je predočeno društvima koje teže  da postanu punopravni članovi zajednice evropskih naroda i zemalja. Poštovanjem usvojenih normi, rezolucija, dokumenata i strategija…u oblastima ljudskih prava i sloboda stvaraju se realne pretpsotavke da uz poštovanje pozitivnih propisa na nacionalnom nivou, učešće  predstavnika manjina u izvršnoj vlasti bude manje upitno uoči i nakon izbornih procesa.

Poštovanjem specifičnosti manjina, posebno pripadnika albanskog naroda u Crnoj Gori kao zajednice neslovenskog porijekla,  stvaraju se pretpostavke za zadovoljenje njihovih potreba i interesa jer sve što je u interesu manjina, a nije na štetu drugih naroda u Crnoj Gori treba da bude podržano od institucija sistema. Tim prije što, kako je bezbroj puta rečeno,  oni žele integraciju sa svojim punim identitetom i nikako ne žele getoizaciju. Očigledno je da ima mnogo pomaka, tako reći u svim oblastima, počevši od obrazovanja, kulture, medija… ali, naravno, još uvjek ima  prostora za većim ostvarenjima, prije svega u izraženijoj participacija i zastupljenost u svim organima vlasti kao jedan od izazova Vlade Crne Gore, zatim primjena zakona, odnosno snažnije oživotvorenje onoga što   institucionalno predviđeno. Utoliko prije jer manjine su dale značajan doprinos u svim demokratskim i integracionim procesima u Crnoj Gori.

Institucionalizacija usvojenih pravila dugoročno trasira pravce dejelovanja jer, u suprotnom, odgovornost pada na one koji treba da ukazuju na nepoštovanje istih. Dakle, nosioci političkih funkcija iz redova takvih zajednica, radeći na institucionalizaciji dogovorenih principa djelovanja istovremeno doprinose afirmaciji međusobnog povjerenja kao stuba sinergije za zajedničko dobro. Maksimalnom valorizacijom  postojeće energije proizašle iz želje za jednakim pravima i mogućnostima, nema bojazni od fenomena getoizacije pojedinca ili bilo koje zajednice a što potvrđuje i dosadašnje iskustvo višepartizma u Crnoj Gori.

Sloboda i jednakost obezbjeđuju trajnost demokratskih vrijednosti u jednom društvu i obaveza svih je da doprinesu izgradnji ovih temeljnih vrijednosti na putu prosperiteta društevene zajednice. Doprinos manjina na tom putu je nezamjenljiv, posebno u heterogenom regionu Jugoistočne Evrope koji pune tri decenije tranzicije još uvijek ne uspijeva pronaći formulu oslobađanja tereta iz prošlosti. Istinsko zalaganje na putu integracija reflektovaće zadovoljavajuće izvještaje izvjestilaca o napretku Crne Gore u integracionom procesu koji predugo traje i koji se mora intenzivirati jedino  angažovanjem svih struktura društva ostavljajući po strani podjele i različitosti valorizacijom kreativnog,  intelektualnog i kadrovskog potencijala na svim nivoima. Što prije se desi ovo bliži smo konačnom cilju ka EU.

(Autor je politikolog, magistar međunarodnih odnosa i diplomatije)       

Leave a Reply

Your email address will not be published.

KONCERT “ZAUSTAVITE RAT – NDALENI LUFTËN”

Dabović o izgradnji džamije u Štoju: DA JE PLAN BIO DONEŠEN, DO NEMILOG DOGAĐAJA NE BI NI DOŠLO

Për shkak të motit: PANAIRI I ARTIZANËVE DO TË MBAHET NË SALLËN E SHKOLLËS SË MESME

Fudbal: “OTRANT OLYMPIC” U DRUGOJ LIGI!

Od naredne jeseni fudbaleri “Otrant Olympika” takmičiće se u Drugoj crnogorskoj fudbalskoj ligi. Ovo je postalo izvjesno nakon što je u ponedjeljak prekinuta utakmica u Rožajama u terenutku kada je domaći “Ibar” gubio od fudbalera

BONUS NA PRVU UPLATU – BEZ IGRE!
BONUS NA PRVU UPLATU – BEZ IGRE!

Kladionica Meridian poklanja 10% bonusa na prvu uplatu na bilo koji način Bonus za uplatu depozita u sportskoj kladionici Meridian je ekskluzivna ponuda koja omogućava dobitak samo uplatom depozita – bez

Dr Abdić: Ovog vikenda simpozijum ortopeda i traumatologa u Ulcinju
Dr Abdić: Ovog vikenda simpozijum ortopeda i traumatologa u Ulcinju

Simpozijum ortopeda i traumatologa biće održan od 27. do 29. maja u hotelu Riva u Ulcinju. Simpozijum će okupiti više od 50 ortopeda specijalista i specijalizanata iz Crne Gore, regiona i Evrope. Na simpozijumu

CEDIS: U PETAK BEZ STRUJE DIO OPŠTINE ULCINJ
CEDIS: U PETAK BEZ STRUJE DIO OPŠTINE ULCINJ

Iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS) je Portalu Ul-info saopšteno da će u petak, 27. maja, bez struje ostati sljedeća naselja: – u terminu od 08 do 14 sati: dio naselja Totoši –

EPCG: NOVA MOBILNA APLIKACIJA
EPCG: NOVA MOBILNA APLIKACIJA

Elektroprivreda Crne Gore objavila je novu mobilnu aplikaciju, putem koje korisnici mogu ostvariti uvid u stanje za svako registrovano brojilo, pregledati i preuzeti posljednjih 13 mjesečnih računa, vidjeti

DPS Ulcinj: Za Nimanbegua fotelja bitnija od bese
DPS Ulcinj: Za Nimanbegua fotelja bitnija od bese

Poštovani gospodine Nimanbegu, Nakon upoznavanja sa sadržinom Vašeg reagovanja o toku i rezultatima razgovora koje ste imali sa DPS i DUA o postizbornoj koaliciji u Ulcinju, radi punog informisanja javnosti,