Mjesne zajednice predstavljaju osnovnu jedinicu lokalne samouprave, kao participativni mehanizam, i su važan su kanal između građana i opštinskih vlasti, odnosno mjesne zajednice su most između građana i institucija. One su predviđene da omogućavaju građanima da direktno učestvuju u donošenju odluka koje se tiču njihove neposredne životne sredine, naselja i obuhvaćene teritorije. Kroz savjete mjesnih zajednica, građani bi trebali da imaju priliku da izraze svoje potrebe, predlože konkretna rješenja i učestvuju u planiranju lokalnih razvojnih projekata. Time se jača lokalna demokratija i osjećaj odgovornosti za zajednički životni prostor.
Mjesne zajednice, u sistemu koji je zakonski definisan u Crnoj Gori, prepoznate su kao inicijatori ili partneri u realizaciji brojnih infrastrukturnih projekata – od izgradnje i održavanja puteva, javne rasvjete, vodovodne i kanalizacione mreže, do unapređenja obrazovnih i zdravstvenih ustanova. Osim toga, mjesne zajednice svoju ulogu mogu imati i u očuvanju lokalne tradicije i jačanju socijalne kohezije kroz organizovanjekulturnih, sportskih, društvenih i humanitarnih aktivnosti. Značajan aspekt djelovanja mjesnih zajednica ogleda se i u njihovoj ulozi tokom kriznih situacija. Tokom vremenskih nepogoda, pandemija ili drugih vanrednih okolnosti, mjesne zajednice bi trebale da služe kao prva linija pomoći stanovništvu, koordinirajući humanitarnu pomoć, informisanje i mobilizaciju lokalnih resursa.Takođe, uloga mjesnih zajednica u održivom razvoju ne može se zanemariti. Kroz lokalne inicijative, mjesne zajednice bi trebale aktivno da konsultuju i uključe u razvijanju ekoloških projekta, promovisanju odgovornog korišćenje prirodnih resursa i jačanju svijest građana o značaju zaštite životne sredine.
U opštini Ulcinj, koja je poznata po svojoj kulturnoj raznolikosti, bogatoj istoriji i prirodnim resursima, mjesne zajednice bi trebalo da igraju ključnu ulogu u ostvarivanju demokratskih procesa, unapređenju lokalne infrastrukture i jačanju osjećaja zajedništva među stanovnicima. Posebno u opštini poput Ulcinja, koja raspolaže izuzetnim prirodnim bogatstvima – od plaža, preko rijeka, do poljoprivrednog zemljišta – mjesene zajednice bi trebale biti ključni partneri u očuvanju ovih resursa za buduće generacije.
Mjesne zajednice u Ulcinju postoje, formalno su prepoznate, međutim njihova uloga u svemu što je gore navedeno je minimalna, ukoliko uopšte postoji. Ovaj značajan mehanizam ne vrši svoje zakonske kompetencije, ne vrši svoju primarnu funckiju, i svakako ne predstvalja mjesno kanalisanja potreba ni mjesto premošćanja veze između građana i lokalne samouprave. Da bi mjesne zajednice u potpunosti ostvarile svoju ulogu, neophodna je kontinuirana podrška od strane opštinskih struktura. To podrazumijeva ne samo finansijsku pomoć, već i uključivanje mjesnih zajednica u sve faze donošenja strateških odluka, od planiranja do realizacije. Takođe, neophodno je raditi na osnaživanju ljudskih kapaciteta unutar mjesnih zajednica, ali u unutar opštine – kroz obuke, edukacije i umrežavanje – kako bi shvatili ulogu i značaj mehanizma mjesnih zajednica.
Dakle, mjesne zajednice u opštini Ulcinj ne smiju biti i percipirati se samo kao administrativne jedinice, već kao živi organizmi koji odražavaju potrebe, ambicije i potencijale lokalnog stanovništva. Njihov značaj ogleda se u svakodnevnom životu građana i u mogućnosti da budu pokretač pozitivnih promjena u zajednici. Jačanjem njihovog kapaciteta i uloge u lokalnoj samoupravi, stvara se osnov za ravnomjeran razvoj, veće građansko učešće i jaču povezanost između ljudi i prostora u kojem žive.
