Prof. Jusuf Lika: Ulcinjska svadba – najautentičniji izraz kulture grada

Ulcinjska tradicija se možda najbolje ogleda u svadbi. Jer, ta raskoš i lepršavost u veselju, ljepota narodnih nošnji, pjesama i igara, nikoga nije mogla ostaviti ravnodušnim.

 

Na najljepši način Ulcinjani su u svadbi i kroz svadbarske običaje iskazivali svoj identitet (nacionalni, vjerski, urbani, klasni, porodični), svoju posebnost i kreativnost. I sve se to plodonosno prožimalo i preklapalo, a srazmjera i intenzitet zavisili su od okolnosti i vremena odvijanja ovog svečanog događaja.

Svadba je ovdje vazda bila sadržinski najbogatiji ritual životnog ciklusa, ogledalo kulturnih procesa u ovoj maloj i interesantnoj zajednici. Ona je, u zgusnutom vidu, izražavala društvenu stvarnost – ekonomske i srodničke odnose, položaj žene i odnos prema onostranom, i nesumnjivo predstavljala paradigmatičan događaj za Ulcinjane.

Ne manje značajno jeste da su ovakvi događaji doprinosili snaženju solidarnosti, sigurnosti i kohezije među građanima/kama ovog grada. Zato su svadbi koja neizostavno ostaje u ljudskom pamćenju, Ulcinjani vazda pridavali veliki značaj. Svaki detalj sa svadbi bi se dugo pamtio i prepričavao. Ta svetkovina bila je na neki način i teatar i pozornica u kojem je glavnim akterima dodjeljivana odgovarajuća uloga koji su oni rado prihvatali.

Na taj način oni su i u najtežim vremenima očuvali prekrasne ulcinjske svadbene običaje i jedinstvenu tradiciju.

Na primjer, običaj je bio da se treba rano ženiti da bi imalo što više đece. Stoga se govorilo: “Ko rano večera i mlad se oženi, taj se nikad ne kaje”.

Međutim, u prošlosti, kada je pomorstvo bilo glavna profesija stanovništva Ulcinja, muškarci su se uglavnom ženili nakon navršenih 30 godina. S druge strane, đevojke su se udavale mlade, obično poslije 16. godine. Razlika u godinama između muškarca i žene ponekad je bila i dvadeset godina, ali i više.

Naravno da su postojali izuzeci, pa se dešavalo da se sin jedinac oženi sa 19 godina da što prije dobije đecu, da, kako narod kaže, “bogatstvo ne pođe u nasljedstvo”.

Prema nepisanim pravilima, brakovi su se najčešće sklapali uz odobrenje glave porodice, a to se posebno odnosi na žene. Ako su roditelji imali više kćeri, udavali su ćerke prije sinova da ženidbom sinova i dolaskom nevjesta ne bi bilo svađa kod kuće između nevjesta i sestara.

Većina brakova se sklapa unutar grada, uglavnom iste vjerske i nacionalne pripadnosti.

No, i to se promijenilo, ali je ulcinjska svadba još uvijek ostala najautentičniji izraz ulcinjske kulture i poimanja života. Ona je prava folklorna riznica, pa je već trebalo pokrenuti inicijativu da se Ulcinjska svadba uvrsti na nematerjalnu listu Svjetske kulturne baštine UNESCO-a, jer to svakako zaslužuje.

Kao što na budućim generacijama ostaje odgovor na pitanje koliko će cijeniti i upražnjavati tradiciju i običaje svojih predaka kojima su se neskriveno divili svi oni koji su bar jednom u životu prisustvovali ulcinjskoj svadbi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

KONCERT “ZAUSTAVITE RAT – NDALENI LUFTËN”

Dabović o izgradnji džamije u Štoju: DA JE PLAN BIO DONEŠEN, DO NEMILOG DOGAĐAJA NE BI NI DOŠLO

Për shkak të motit: PANAIRI I ARTIZANËVE DO TË MBAHET NË SALLËN E SHKOLLËS SË MESME

Abazović i Bajraktari: ULCINJ JE UŠAO U RAZVOJNU FAZU, SAMO INVESTICIJE U TURIZMU 200 MILIONA EURA
Abazović i Bajraktari: ULCINJ JE UŠAO U RAZVOJNU FAZU, SAMO INVESTICIJE U TURIZMU 200 MILIONA EURA

Premijer Dritan Abazović izjavio je da je projekat za hotel “Galeb” veoma atraktivan i da će on biti brend ne samo Ulcinja već i cijele države. “Jako smo blizu dogovora za hotel “Jadran”. Tamo će biti

Ministar zdravlja: POLA MILIONA EURA ZA DRUGI BLOK DOMA ZDRAVLJA U ULCINJU
Ministar zdravlja: POLA MILIONA EURA ZA DRUGI BLOK DOMA ZDRAVLJA U ULCINJU

Investicijom od preko pola miliona eura u drugi blok Doma zdravlja Ulcinj koji uskoro počinje sa izgradnjom, te ulaganjima od oko 100 hiljada eura u toku 2022.godine i oko 65 hiljada u Zavod za hitnu medicinsku

Postpraznična euforija – Meridian kazino poklanja iPhone
Postpraznična euforija – Meridian kazino poklanja iPhone

Spremi se za čarobno kazino iskustvo – Sakupi poene na najraznovrsnijim kazino igrama i osvoji fenomenalan iPhone mobilni telefon. Registruj se veoma lako na meridianbet.me i ostvari 5eur bonus za sportsko

CEDIS: U SRIJEDU BEZ STRUJE DIO OPŠTINE ULCINJ
CEDIS: U SRIJEDU BEZ STRUJE DIO OPŠTINE ULCINJ

Iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS) je Portalu Ul-info saopšteno da će u srijedu, 1. februara, u terminu od 8 do 15 sati, bez struje ostati sljedeća naselja: dio naselja Kolomza, Pistula,

FK „Otrant Olympic“: DEJO VUKIĆEVIĆ NOVI ŠEF STRUČNOG ŠTABA
FK „Otrant Olympic“: DEJO VUKIĆEVIĆ NOVI ŠEF STRUČNOG ŠTABA

Crnogorski trener Dejan-Dejo Vukićević (54) od večeras je novi šef stručnog štaba Fudbalskog kluba “Otrant Olympic”, saznaje Portal Ul-info. On je bio poznati fudbaler, a potom trener Zete, Mogrena, Titograda,