Da bi osigurao demokratsko i pluralističko multietničko društvo, crnogorski pravni okvir propisuje ključne zaštitne mehanizme za jezička prava zajednica i obavezuje sve javne institucije i pružaoce usluga da poštuju ravnopravnu upotrebu i status službenih jezika.
Tako je Ustavom Crne Gore predviđeno da u službenoj upotrebi je i albanski jezik, dok je Zakonom o državnoj upravi precizirano da „organi državne uprave obezbjeđuju pripadnicima manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica ostvarivanje prava na upotrebu svog jezika i pisma u službenoj upotrebi, kao i na vođenje postupka i na njihovom jeziku u sredinama sa značajnim učešćem u stanovništvu, u skladu sa zakonom“. Odredba „značajno učešće stanovništva“ je precizno određena Zakonom o manjinskim pravima i slobodama, gdje se Članom 11, između ostalog, definiše da „u jedinicama lokalne samouprave u kojima pripadnici manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica čine većinu ili najmanje 5% stanovništva, prema rezultatima dva posljednja uzastopna popisa, u službenoj upotrebi je i jezik tih manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica”.
Isto tako, prema Zakonu o lokalnoj samoupravi „u opštinama gdje većinu ili značajan dio stanovništva čine pripadnici manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica, plan (održavanja javne rasprave, prim.aut.) sadrži i način obezbjeđivanja učešća manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica i na njihovom jeziku“.
Treba napomenuti da i Statutom Opštine Ulcinj određeno da „u opštini Ulcinj u službenoj upotrebi su ravnopravno crnogorski, odnosno srpski jezik ijekavskog izgovora latinično i ćirilično pismo i albanski jezik i pismo.“.
Crna Gora je isto tako utvrdila i Strategiju manjinske politike, kao osnovni planski dokument koji definiše politiku Vlade Crne Gore u oblasti poštovanja i zaštite prava manjina, gdje je upotreba jezika i pisma dio područja djelovanja i prioriteta.
Tekst je urađen u sklopu projekta „Moj jezik – ravnopravan jezik“ koji sprovodi NVO „Novi Horizont“ u partnerstvu sa NVO „Ul info“. Projekat finansira Ministarstvo za ljudska i manjinska prava u okviru oblasti razvoja i unapređenja prava manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica. Sadržaj ovog teksta je isključiva odgovornost autora i ni na koji način ne odražava stavove donatora.
