Danas smo ovdje zbog jednog dobrog i važnog razloga a to je naša Ulcinjska Solana i njena budućnost! Prezentacija Solane na ovogodišnjoj Bienali i ovaj Simpozium će služiti da razmjenimo naše viđenje kako se ovaj prostor treba razvijati.
„Izvještavanje sa Fronta“, je naslov ovogodišnje Bijenale 2016. Sigurno ima i drugih područja o kojima se može izvještavati, ali nijedno područje u Crnoj Gori nije izazvalo tako veliku pažnju na međunarodnoj sceni kao historija Ulcinjske Solane i njen proces koji se vodi već niz godina, za njen opstanak i njenu zaštitu.
Projekat Ulcinjska Solana maltene traje od njenog samog osnivanja.
Kako se često navodi „Ulcinjska Solana je predstavljala idealan primjer sinergije ekonomskog iskorišćavanja prostora to jeste proizvodnje Soli i zaštite prirode. Ona je primjer održive proizvodnje jer je zasnovana na djelovanju sunca i vjetra“.
Za Opštinu Ulcinj, Solana je nekada predstavljala ekonomski razvoj i simbol prosperiteta. Danas, nažalost, je Ulcinjska Solana samo sjenka njene ekzistencije, njena infrastruktura je devastirana zbog neozbiljnog i neodgovornog upravljanja sa njenim potencijalima.
Da bi se simbol prosperiteta i ekonomskog razvoja vratio natrag, Opština Ulcinj je odgovorno preuzela niz aktivnosti da bi se to u što kraćem roku i ostvarilo.
Opština Ulcinj je uvjek ukazala na značaj ovog jedinstvenog područja i aktivno se uključila u procesu zaštite Ulcinjske Solane.
Uključivanjem Evropske unije i angažmanom Njemačke, Francuske i Poljske i drugih ambasada, koji su prepoznali značaj ovog prostora za biodiversitet cijele Evrope, Ulcinjska Solana je dobila pažnju koju zaslužije. Svaki dan joj se više institucija priključuju širom Evrope.
Njen značaj za biodiversitet i njena zaštita je ključna, kao navedeno u izvještaju EK koja napomenuje da otvaranje poglavla 27 zavisi kako će se Vlada Crne Gore ophoditi po pitanje zaštite Ulcinjske Solane.
Eksplicitan stav Opštine Ulcinj da se na području Solane ne smije graditi i da se treba zadržati namjena proizvodnja morske soli i da ono treba da bude područje pod posebnom zaštitom, „Spomenik prirode“, iskazan je u Zaključcima SO Ulcinj 28.05.2014. godine, u Stavovima i Zaključcima od 30.09.2014. godine donijetim povodom razmatranja Nacrta Prostorno-urbanističkog plana Opštine Ulcinj, kao i u dostavljenom Mišljenju na Inovirani Nacrt Prostornog plana posebne namjene za Obalno područje, od 14.08.2015. godine.
08. i 09. aprila 2015 održana je međunarodna konferencija gdje su učestvovali, Ministarstvo održivog razvoja i turizma, Agencija za zaštitu životne sredine, Centar za zaštitu i proučavnje ptica, AEWA, IUCN, Evropska Komisija, Ministarstvo za poljoprivredu i ruralni razvoj i drugi, Opština Ulcinj je pokazala odgovornost i preuzela, između ostalog, citiram: Opština Ulcinj se obavezuje na pokretanje inicijative za proglašenje Ulcinjske solane zaštićenim područjem, kako je već definisano prostorno planskom dokumentacijom, u skladu sa IUCN kategorizacijom zaštićenih područja, najdalje do kraja maja 2015. godine. Ukoliko dobije revidiranu studiju zaštite od strane Agencije za zaštitu životne sredine, Opština Ulcinj je u obavezi istu staviti na skupštinsku raspravu”.
Opština Ulcinj je pokrenula inicijativu 05.05.2015. ka Agenciji za zaštitu životne sredine za izradu Studije zaštite Ulcinjske Solane.
Javne rasprave Nacrt Studije zaštite i akta o proglašenju Spomenik prirode Ulcinjske Solane su održane i prošle sve zakonske procedure. Dostavljena je dokumentacija tj. Odluka o proglašenju nadležnim Ministarstvima.
Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja, je dalo pozitivno mišljenje.
Opština čeka na saglasnost Ministarstva održivog razvoja i turizma, kako bi na Skupštinskoj sjednici, Ulcinjska Solana mogla zvanično biti proglašena “Spomenikom prirode” kao što je to u Zakonu o zaštiti prirode član 55, stav 4 određeno.
Opština Ulcinj je zadnjih decenija pretrpjela niz pogrešnih poteza. Počevši od privatizacije društvenih preduzeća, rušenja simbola turizma, kao što su hoteli Galeb, Jadran i Lido, neiskorišćenom Velikom plažom duge preko 12 km, nedonošenjem adekvatnih planova koje su mogli spriječiti devastaciju jedinstvenog prostora i ambijenta Opštine Ulcinj.
Opština Ulcinj ima dovoljno drugih prostora za razvoj turističkih kapaciteta veće kategorije, koji samo čekaju da se ostvare.
Namjena područja Ulcinjske Solane je proizvodnja soli, njena zaštita je neophodna i ona se mora zaštiti SADA kao na nacionalnom tako i na međunarodnom nivou, kao što se Vlada obavezala to da uradi.
Grant od 3.5 miliona eura koji je obećana od strane KfWBanke čeka na uvrstavanje cijelokupnog područja Ulcinjske Solane na Ramsar listu. Ovaj Grant omogućava ozbiljnu sanaciju infrastrukture, implementacije Solarne fotovoltaik opreme koja bi Solanu samoodrživu učinjela, samim tim bi ona dobila odrednicu -100% ekološko preduzeće!
Kao što je navedeno u Studiji zaštite, Ulcinjska Solana ima potencial za održiv razvoj, uz proizvodnju soli bilo to za industriju ili kulinarske i spa-svrhe kao prepoznatljiv proizvod “made in Montenegro”, održivom odnosno racionalnom korišćenju prirodnih vrijednosti i resursa kao što je ljekovito blato, posmatranjem ptica, koja je jedna ozbiljna, dugoročna i profitabilna ponuda, kao što to pokažuju istraživanja, Ornitološkim i Muzealnim centrom, uslužne djelatnosti poput restorana, marikultue itd…
Prostor Ulcinjske Solane je utočište za svakoga. Ulcinj je izgubio previše takvih mjesta i način na koji se taj prostor tretira u nacrt Plana Posebne Namjene Obalnog Područja, gdje je predviđeno na 70ha izgradnja turističkih kapaciteta sa 1.500 kreveta, ne doprinosi harmoniji i zaštiti ovoh prostora i cijelog Grada.
Ulcinju je potreban jedan održiv razvoj i prepoznatljivost ne samo po prelijepim plažama za turiste, nego kao Grad proizvodnje soli i jedinstvenog biodiverziteta cijele Evrope.
Prvi član Ustava Crne Gore između ostalog kaže: “Crna Gora je građanska, demokratska, ekološka i država socijalne pravde, zasnovana na vladavini prava”. Ovaj član obavezuje sve nas da ozbiljno radimo na tome.
Iz saopštenja Kuratora ovogodišnje Bienale cijenjenog i dekoriranog arhitekte, Alehandro Aravena, citiram: Želja da se pokaže snaga i vitalnost arhitekture, kao profesija koja daje predloge u cilju poboljšanja kvaliteta okruženja i kvaliteta života” je plemenit cilj ove Bijenale i nadam se da će kolege arhitekte u najboljem mogućem načinu uspjeti sa njihovim konceptima taj plemenit cilj da postignu i da će ovaj simpozium omogućiti svima bolje razumjevanje ovog jedinstvenog prostora, koji čeka da se preporodi.
Ulcinjska Solana i njen opstanak je nada i budućnost svih građana Ulcinja i širom Crne Gore, i za njen opstanak se svi zalažemo.
Opština Ulcinj je uvjek spremna i otvorena bila za saradnju, nastojaćemo na tome da se ispoštuju naše želje i odluke.
(Pozdravna riječ potpredsjednice Opštine Ulcinj Zenepe Lika na konferenciji Ministarstva održivog razvoja i turizma o Solani, Ulcinj, 12. februar 2016.)
